Trzydniówka Rumień nagły

TRZYDNIÓWKA RUMIEŃ NAGŁY

Trochę wstępu

Trzydniówka czyli mówiąc inaczej gorączka trzydniowa, „trzydniówka” czy choroba szósta ( ostatnia nazwa ta pochodzi z dawnej, z początku XX wieku, pediatrycznej klasyfikacji wysypek występujących u małych dzieci).
Choroba wywoływana przez wirus opryszczki typu 6 ( HHV-6) i 7 ( HHV-7) / DNA wirus/

Kogo dotyczy najczęściej? Ile się wylęga choroba? Ile trwa? Jaka jest zakaźność?

Dotyczy w 90% dzieciaków w wieku 3 msc – 3 rż ( nie chorują noworodki z powodu przeciwciał odpornościowych matki przekazanych w czasie ciąży). Źródłem zakażenia jest człowiek. Drogą zakażenia jest bezpośredni kontakt oraz ślina ( głównie domowników na kubkach, łyżeczkach, butelkach itd.). Czas wylęgania to 5 – 15 dni, a zakaźność jest duża ( największa w czasie gorączki, znikoma po wystąpieniu gorączki). Co ciekawe pełnoobjawowy przebieg obserwuje się zaledwie o 1/3 dzieci.

Jak wygląda przebieg choroby?

Choroba kojarzona przez rodziców głównie z powodu wysokiej gorączki ( do 40C) oraz występującej wysypki pojawiającej się tuż po odgorączkowaniu. To jest właśnie typowy przebieg.

Gorączka trwa 2-4 dni ( tak, tak, nie zawsze równo trzy) przy względnie dobrym stanie ogólnym dziecka między rzutami gorączki. Temperatura nagle ustępuje i pojawia się drobnoplamista ( rzadziej grudkowo-plamista), bladoróżowa wysypka ( głównie na brzuchu, klatce piersiowej i plecach), która znika zazwyczaj w ciągu kolejnych 2-3 dni ( ale potrafi ustąpić dużo szybciej) . Wysypka ta nie swędzi, dziecko nie drapie się. Nie wymaga żadnego leczenia miejscowego czy ogólnego. Często w badaniu przedmiotowym widzimy dodatkowo lekko przekrwione gardło wraz z obecnymi, charakterystycznymi dla tej choroby, grudkami Nagayamy oraz macalne drobne węzełki okolicy potylicznej główki dziecka.

Powikłania

Są rzadkie – choroba przeważnie przebiega bez żadnych powikłań. Rzadko mogą wystąpić drgawki gorączkowe. Do bardzo rzadkich a niestety ciężkich powikłań należy zapalenie mózgu.

Różnicowanie

W różnicowaniu bierze się pod uwagę płonicę ( szkarlatynę), różyczkę oraz inne choroby wysypkowe.

Rozpoznanie

Do postawienia rozpoznania wystarczy przeważnie dokładnie zebrany wywiad oraz badanie przedmiotowe. Badania dodatkowe ( morfologię z rozmazem oraz CRP) wykonujemy rzadko –  przeważnie u małych dzieci na początku trwania gorączki by wykluczyć bakteryjną, wymagająca podaniu antybiotyku, infekcję. Badaniem specjalistycznym potwierdzającym rozpoznanie jest ocena przeciwciał klasy IgM ( rzadko stosowane, właściwie tylko w warunkach szpitalnych dużych klinicznych oddziałów dziecięcych)

Leczenie

W leczeniu stosujemy leki przeciwgorączkowe i nawodnienie.

Zapobieganie

Szczepionka na tę chorobę nie istnieje.

Kiedy rodzic powinien rozważyć ponowna konsultację lekarską?

Nawet gdy zostanie postawiona wstępna diagnoza pod postacią gorączki trzydniowej istnieją sytuację, gdy trzeba skonsultować malucha u lekarza raz jeszcze.  Kiedy?

Gdy gorączka trwa więcej niż 3 dni a wysypki nie było i nie ma.
Gdy leki p/gorączkowe nie działają lub działają bardzo słabo.
Gdy stan ogólny dziecka w ocenie rodziców zaczyna się pogarszać.
Gdy dziecko nie przyjmuje płynów ( możliwość odwodnienia).

Czy łatwo rozpoznać tę chorobę?

Bardzo łatwo, gdy rozpoznajemy ją już po wystąpieniu wysypki wraz z ustąpieniem gorączki.
Problemem jest pierwszy dzień gorączki, kiedy w badaniu przedmiotowym tak naprawdę „nic konkretnego nie widać” a gorączka potrafi być wysoka . U małych dzieci zazwyczaj wykonujemy wtedy badanie krwi by potwierdzić jej wirusowy charakter infekcji.

 

Proszę PAMIĘTAĆ – zawsze lepiej skonsultować gorączkujące dziecko z lekarzem niż martwić się całą noc.

 

*****************************************************************************

Ciekawe linki:

http://pediatria.mp.pl/…/72251,goraczka-trzydniowa-rumien-n…

Kilka zdjęć w artykułach:

https://www.skinsight.com/skin-cond…/…/roseola-sixth-disease

http://emedicine.medscape.com/article/1133023-overview…

http://www.nhs.uk/conditions/roseola/Pages/Introduction.aspx

*****************************************************************************

Na podstawie:
„Atlas chorób zakaźnych dzieci” Irma Kacprzak-Bergman, Leszek Szenborn, ELSEVIER URBAN&PARTNER 2010
„Dermatologia dziecięca” Bernard A.Cohen, wyd CZELEJ, 1999
„PEDIATRIA 2” pod redakcją prof. dr hab. n. med. Wanda Kawalec, prof. dr hab. n. med. Ryszard Grenda i dr hab. n. med. Helena Ziółkowska, PZWL 2013